طراح قالب:
رضا امین زاده
Powered By
BLOGFA.COM
این وبلاگ دیگر به روز نخواهد شد. اگر رمقی و حرفی برای گفتن باشد در گفتاورد خواهم نوشت. ضمنا همانطور که پیشتر اعلام کرده بودم اکثر نوشتههای سرای دانای توس قبلا به آن وبلاگ نیز منتقل شده است. با سپاس از همراهی شما.*
ح. جوشنلو
* توضیحات مفصلی برای خداحافظی نوشته بودم که بدلیل اختلال در کار سرویس ایرانی بلاگفا در این روزها، همگی از بین رفت. از همه پوزش می خواهم.
---------------------------------------------------
وبلاگ چیست؟
ح. جوشنلو
وبلاگ weblog اصطلاحی نوظهور است که حدود 10 سال عمر دارد. واژهی وبلاگ weblog و مختصر آن بلاگ Blog تشکیل شده است از دو بخش: web + log. وب web به معنای تار و شبکه است و اینجا به این علت درکنار لاگ آمده است که نشان دهد این لاگ مربوط به اینترنت می باشد.
اما لاگ log معنای تعیین کننده ای دارد. لاگ log در اصل به معنای یک تکهی بریده شده از تنه یا شاخه درخت است. اما اصطلاحا log به معنای ثبت اطلاعاتی مربوط به یک سفر دریایی یا هوایی (مانند سرعت کشتی) بصورت روزانه و زمانمند به کار رفته است. البته این دو معنا بی پیوند هم نیستند. زیرا ظاهرا در ابتدا برای ثبت این اطلاعات از شناورهای چوبی استفاده می کردند. بنا براین امروزه معنایی که از لاگ استفاده می شود ثبت روزانه اطلاعات است یا دفتری که اطلاعات روزانه و زمانمند در آن ثبت می شوند.
قرارگرفتن log در کنار web مشخص می کند که مفهوم واژه "وبلاگ" عبارت است از لاگی که اطلاعاتی روزانه در آن ثبت می شود اما نه اطلاعات مربوط به سفردریایی یا هوایی، بلکه لاگی که مربوط به شبکه جهانی اینترنت است. حال ببینیم واژهنامه ها چه تعریفی از وبلاگ بدست داده اند:
Babylon English-English وبلاگ را دفتر یادداشت آنلاین به اشتراک گذاشته ای تعریف می کند که مردم در آن در مورد تجربیات یا سرگرمیهای شخصیشان می نویسند که پستهای آن به ترتیب تاریخی به روز می شود .
Wikipedia بلاگ که آمیخته ای از دو واژه وب و لاگ می باشد را یک پایگاه اینترنتی می داند که پستها در آن با ترتیب زمانی نوشته شده و به همان ترتیب به نمایش گذاشته می شود... بسیاری از وبلاگها تفسیرها و خبرهایی را در مورد یک موضوع خاص در اختیار می گذارند. و برخی دیگر بیشتر به عنوان یک دفتریادداشت آنلاین شخصی به کار می روند...
Concise Oxford English Dictionary می نویسد: وبلاگ یک پایگاه اینترنتی شخصی است که در آن افراد نظرات و پیوند به پایگاههای دیگر را بر اساس یک مبنای نظاممند ثبت می کنند.
Merriam-Webster Collegiate® Dictionary می نویسد: وبلاگ که از سال 1999 به کار رفته عبارت است از یک پایگاه اینترنتی که دربردارندهی روزنوشتهای شخصی و آنلاین است به همراه بازتابها و کامنتها و گاهی پیوندهایی که توسط نویسنده قرار گرفته اند.
بطور کلی آنچه از تعاریف بالا استفاده می شود این است که "وبلاگ" یا "بلاگ" دفتریادداشتی است که ویژگی های برجستهی آن موارد زیر هستند:
1- اینترنتی است و متعلق به دنیای مجازی.
2- بصورت روزانه و یاددداشتگونه در آن مطالبی نوشته می شود.
3- مطالبش دارای نظم زمانی است.
4- درونمایه اش بیشتر دلمشغولیها، نظرات و دیدگاههای شخصی و غیر رسمی است و همچنین پیوندهای مورد علاقه نویسنده.
5- گاهی راه برای خوانندگان باز است که نظرات و تفسیرهایشان را درآن بنویسند.
با این اوصاف اگر به فضای مجازی ایرانی نگاهی بیفکنیم بسیاری از وبلاگها را می یابیم که هرچند در ظاهر وبلاگند اما از لحاظ محتوا یک پایگاه اینترنتی (سایت) رسمی هستند که دربردارندهی مقالات و گزارشها و ... گردآوری شده توسط نویسنده اش می باشند (از جمله همین وبلاگ مقابل دیدتان). البته این امر دلایل خاصی دارد؛ از جمله رایگان بودن سرویسهای وبلاگ نویسی در ایران و شاید فرهنگ ما که در آن بی پرده سخن گفتن از نظرات و دیدگاههای شخصی کمی دشوار و گاهی خطرناک است.
نوشتار زیر توسط استاد عزیز آقای یعقوب یسنا برای سرای دانای توس ارسال شده است.
مغازله و عشق پس از حماسه در شاهنامه
یعقوب یسنا
در شاهنامه داستانهاي جداگانه عشقي چون داستان رودابه و زال، منيژه و بيژن و ديگر ماجراهاي.jpg)
عشقي ميان داستاني چون عاشق شدن كاووس به گل عاروس مادر سياووش، عاشق شدن كاووس به سودابه، عاشق شدن سودابه به سياووش، عاشق شدن كتايون به گشتاسپ، عاشق شدن بهمن به همايي، عاشق شدن سهراب به گردآفريد، عاشق شدن كنيزك به شاهپور، عاشق شدن پرويز خسرو به شيرين و ماجراهاي عشقي بهرام گور ميباشد.
آنچه كه مهم است كميت داستانها و ماجراهاي عشقي نيست بلكه پرداختن شاعر به عشق و توصيف صحنههاي عشقي و توصيف وضعيت رواني عشاق با يك زبان ويژه شاعرانه (كه خيلي شعريت در اين زبان تبارز يافته و توانايي شاعر را در ايجاد صور خيال و تصوير سازي بيان ميكند)، است.
زبان شاعر در بيان تصويري كردن رفتارهاي عشقي، خيلي اروتيك ميشود و بسيار زبان شعري شاعر در ارايه به تصوير كشيدن رفتارهاي جنسي و عشقي پخته ميشود، حتا نسبت به تصوير كشيدن صحنههاي جنگ و ارايه بيان حماسي. (متن کامل در ادامه مطلب)
متاسفانه این پروژه هم از سوی دولت فخیمه مورد لعن و نفرین قرار گرفته و فیلتر شده و هم از سوی مردم زیاد مورد استقبال قرار نگرفته است.واژه نامه "یعنی چی؟" یک واژه نامه فارسی به فارسی برای اصطلاحات و لغاتی است که در گفتگوی روزانه استفاده می شوند اما در فرهنگ های رسمی ثبت نشده اند. این واژه نامه توسط همه مردم تکمیل شده و صاحب یا مسوول خاصی ندارد. شما هم اگر می توانید چند واژه مصطلح در کوچه و بازار و محل کار خود را به واژه نامه اضافه کنید. نگران تکراری بودن کلمه خود نباشید چون این خوانندگان هستند که به ترجمه بهتر امتیاز بالاتر می دهند و خود به خود ترجمه شما در لیست بالاتر قرار می گیرد. در معنی اصطلاحات سعی کنید کمتر از اصطلاح غیر رسمی استفاده کنید تا خواننده معنی را درست درک کند. استفاده از مثال نیز خیلی در فهم معنی کمک می کند.برای جلوگیری از اسپم لطفا برای ارسال واژه جدید و نظر ثبت نام کنید.هیچ واژه ای در این سایت سانسور نمی شود! بنابراین توصیه می شود اگر شما کمتر از 16 سال دارید از سایت خارج شوید.خوب است دوستانی که در این زمینه دستی بر قلم دارند به این پروژه کمک و وبلاگنویسان نیز با لینک کردن و معرفی آن به آغازگر این پروژه یاری برسانند. این پروژه قابلیت تبدیل شدن به یک منبع غنی و ارزشمند در بازشناسی زبان گفتاری فارسی و آشنایی با اصطلاحات مخفی و خاص و از همه مهتر منبعی برای شناخت فرهنگ جاری ایران امروز را دارد.
محمد عابد الجابری متفکر معاصر عرب، پژوهشهای ارزشمندی درباب تاریخ فرهنگ و اندیشه در جهان اسلام کرده است که مطالعه آنها جای خالی این پژوهشها را در میان ایرانیان پر می کند. از آنجایی که ایران هم یکی از ارکان مهم اساسی فرهنگ و تمدن اسلامی محسوب میشده، جابری به تاریخ اندیشه در ایران نیز پرداخته است. در پژوهشهای ایرانی او برجسته ترین نکته نقد عمیق او بر آثار و اندیشههای ابن سینا واسماعیلیه است. جابری معتقد است یکی از دلایل شکست پروهی خردگرایی در حوزه تمدن اسلامی، تزلزل فکری ابوعلی سینا است. این تزلزل فکری موجب شد فقیهی چون غزالی دست بر قلم برده و برای همیشه کار فلسفه را دست کم در جهان تسنن یکسره کند. در زیر بخشهایی از انتقادات او بر ابن سینا نقل می شود.
دربارهء ابن سینا
بخشهایی از نوشتههای عابد الجابری در بارهء ابن سینا
نظر ابن سینا صرفا به تصوف عقلی محدود نماند، بلکه او، هم صوفیگری ناشی از هرمسی و هم جادو و افسون را مورد تایید قرار داد. حال از موخرهء یکی از آثار او نقلی می کنیم: "به تو از عادات عرفا اخباری می رسد که در دروغ شمردن آنها، تعجیل مکن. دربارهء آنان می گویند که یکی از عرفا برای خلق طلب آب کرد و تشنگی شان بر طرف شد ... طلب شفا کرد، تمامی شفا یافتند یا نفرینشان کرد، روزگارشان تباه شد و با زلزله روبرو شدند یا در راهی دیگر هلاک گردیدند، با برای آنان دعا کرد و از وبا، مرگ، سل و توفان در امان ماندند یا حیوانات درنده خو از آنان ترسیدند و یا پرندگان به آنان نزدیک شدند ... شنیدن چنین اخباری را مبادا به انکار برخیزی، هنگامی که چنین اخباری را شنیدی قدری مکث کن و تعجیل مدار. زیرا چنین اتفاقاتی از اسرار طبیعت است و از دلالیل گوناگونی برخوردار است ... تاثیرات بعضی از نفسها فراتر از بدنهایشان می رود، آنها صاحب قدرت و نیرو هستند. نفسایی وجود دارند که شبیه نفس عالمند ... و نفسی که صاحب این قدرت است اگر از اهل صالح باشد خویش را پاکیزه و منزه کرده و طریق درست را درک می کند. چنین فردی صاحب معجزه و کرامات و همانند یک ولی و شبیه پیامبر است.اگر فردی دارای روحی فاسد و بد باشد آن را در طریق بد استفاده کرده یک افسونگر خواهد شد. " می افزاید: "نظر زدن اینان در عالم طبیعت از سه ماده به وجود می آید که به کارهای غریبی توانایند. یکی از مواد ذکرش رفت. دویمن ماده کشش مغناطیسی در بدنها است که از نیروی خاصی برخوردار است. (دنباله مطلب)
چرایی ِکاربرد واژههای عربی در فارسی امروز
ح. جوشنلو
زبان عربی زبانی است که در آن با داشتن سه حرف اصلی می توان دهها واژه ساخت. ایرانی ها ازین توانایی عربی استفادهی زیادی کرده و می کنند و حتی واژههای عربیای در فارسی هست که خود عربها استفاده نمی کنند یا با معنای متفاوت استفاده می کنند. البته زبان فارسی توانایی واژهسازی دارد و مثلا شما می توانید بجای مبتلی بگویید "دچار شده". اما پرسش اینست که چرا در فارسی امروز معمولا نمی گوییم "دچار شده" و می گوییم "مبتلی"؟ من فکر می کنم دلایل زیر در این رفتار زبانی ما موثر است:
1- "عادت" ما به استفاده از زبان عربی یکی از عوامل موثر است. عربی زمانی زبان علمی تمدن اسلامی بوده و کاربرد آن نوعی فخر فروشی محسوب می شده است. از سویی باید توجه داشت که تا همین چند دههی قبل "نوشتن" در میان عدهای بسیار معدودی از مردم رواج داشته و بنابراین امری پرشکوه و پرهیبت و قدرتبخش محسوب می شده. حتی در گذشتههای دورتر "نوشتن" حق انحصاری طبقهی اجتماعی خاصی بوده ( داستان آن کفاش در دوران ساسانیان را همگی شنیده ایم که می خواست تمام ثروتش را در اختیاز شاه قرار دهد که فرزندش بتواند نوشتن بیاموزد اما شاه سرباز زد.). وقتی که "نوشتن" امر چنین مهم و مقدسی بوده و در انحصار گروهی خاص قطعا زبان نوشتاری هم به سوی فاصله گرفتن از زبان طبیعی و روزمره حرکت می کرده - چه دستاویزی نزدیکتر و مقبولتر از عربی - و این نوعی فخرفروشی محسوب می شده است. و نویسندگان امروز ما میراثخوار همان دیدگاهها و عادتها در مورد نوشتن هستند.(1)
2- افزون بر این یکی از دلایلی که فارسی زبانها بخصوص تحصیل کردهها که زبان را برای ببان مقاصد علمی و تخصصی به کار می برند، بیشتر تمایل دارند از عربی استفاه کنند ساختار خاص زبان عربی است که کار واژه سازی را آسان می کند. (دقیقا همان چیزی که دکتر حسابی در مقاله اش آن را نقطه ضعف زبان عربی دانسته است). به عبارت دیگر:
الف) معمولا ساخت واژههای عربی قاعدهمندتر است. (ادامه مطلب)
گفتگوی سرای دانای توس
با نویسنده تارنمای "زبان و ادبیات فارسی"
مصاحبه کننده: جوشنلو
هرکس که در دنیای مجازی بدنبال دسترسی به اطلاعات ادبی باشد، بیگمان نام تارنمای "زبان و ادبیات فارسی" را شنیده است. "زیان و ادبیات فارسی" دربرگیرندهی حجم وسیعی از مقالات، گفتگو ها و اطلاعات، حول محور زبان و ادبیات فارسی است و هر هفته نیز به محتوای آن افزوده می شود. "آریا ادیب" نویسنده این وبلاگ نظر به شناخت عمیقی که نسبت به زبان و ادبیات فارسی و جریانهای ادبی و رویکردهای معاصر در حوزه زبان و ادب دارد، در انتخاب مقالات و محتویات این تارنما حساسیت و دقتی فراوان به خرج می دهد و از سوی دیگر نحوهی نگارش نوشتههای این تارنما نیز کاملا نظاممند و اندیشیده و هدفمند است.
"زبان و ادبیات فارسی" صرفا مجموعهای از اطلاعات نظری طبقهبندی و انبار شده نیست، بلکه در این تارنما مسائل و مشکلات امروز زبان فارسی منتشر می شود و "آریا ادیب" خود شخصا در دنیای مجازی فارسی زبان حضور دارد و به کنش و واکنش نسبت به نوشتهها و جریانهای اطرافش می پردازد. از سویی در "تریبون ادبی" این تارنما نوشتهها، اظهارنظرها و نقدهای ارسالی منتشر می شوند و در معرض سنجش همگانی قرار می گیرند.
در راستای معرفی پایگاهها و وبلاگهای برگزیده و نمونه، بعد از وبلاگ گرانمایهی "شهربراز"، اینبار نزد "آریا ادیب" نویسنده تارنمای "زبان و ادبیات فارسی" رفتیم تا گفتگویی دوستانه با ایشان داشته باشیم و هرچه بیشتر از پیش با اهداف و رویکردهای این تارنما در دنیای مجازی آشنا شویم.
سرای دانای توس: با درود خدمت شما استاد گرانقدر، آن مقدار از اطلاعات شخصی را که صلاح می دانید خوانندگان تارنمای "زبان و ادبیات فارسی" در مورد نویسنده تارنما بدانند، بیان بفرمایید.آریا ادیب: من خرسندم که شما در طرح این پرسش، عبارت "صلاح می دانید" را به کار بردید و کمی از دشواری پاسخ دادن به آن کاستید. در راه اندازی تارنمای "زبان و ادبیات فارسی" کسب عنوان و نام، مورد نظر من نبوده و مراد من تنها یاری رساندن به عزیزانی بوده و هست که به علت های گوناگون اجتماعی و سیاسی از آشنایی با بخش بزرگ و مهمی از گنجینه ی زبان و ادب فارسی و پیام و رهنمود اجتماعی آن بی بهره مانده اند. من امروز به دلیلی که به امکان کار کنونی و آینده ی تارنمای "زبان و ادبیات فارسی" مربوط می شود (که در مرحله ی دوم کار خود، در برابر دست اندرکاران نهاد های فرهنگی کشور و بسیاری از بی هوده نویسان در تارنماهای فارسی زبان، جایگاه مخالف (اپوزیسیون) را به خود اختصاص خواهد داد)، اجازه می خواهم که سخن گقتن درباره ی خودم را به هنگام مقتضی آن واگذار کنم و امیدوار هستم شما و خوانندگان شما تا آن هنگام شکیبایی لازم را داشته باشید. من برای آن که پذیرش این درخواست برای همگی آسان تر شود، امروز تنها به این حقیقت اشاره می کتم که در جهان و در زندگی، دانستنی های بسیار جالب تر و جذاب تری هست تا اطلاعاتی درباره ی من ناچیز. (به ادامه مطلب بروید)
+ عناوین طبقهبندی شدهی تمامی نوشته های "زبان و ادبیات فارسی"
