تبليغاتX
سرای دانای توس

 معرفی کتاب

 

گستره اسطوره

 

 

مؤلف: محمدرضا ارشاد/ ناشر: انتشارات هرمس، چاپ اول، زمستان ۱۳۸۲/ قطع رقعي/ قيمت: 003408.jpg۲۸۰۰ تومان.

در چند سال اخير گفت وگوهاي فراواني به صورت كتاب درآمده اند، اما يك ايراد اين گونه كتابها، نداشتن محوريت و كشكول گونگي آنها بود. در مقابل بودند برخي آثار اندك كه با طرحي از پيش و انديشه هاي در پس و پشت آن تدوين و تأليف شده و انتشار يافته اند.

كتاب حاضر، از اين دست كتابها است كه خواننده با خواندن آن به دركي نسبي از مباحث و موضوعات مرتبط با اين مفهوم مي رسد. مصاحبه گر ضمن شناخت كافي از موضوعات و مفاهيم  اين حوزه، سعي كرده سراغ افرادي برود كه در اين زمينه كار و مطالعه كرده و صاحب اعتبارند.در اين كتاب ۱۲ گفت وگو درباره ابعاد و زواياي مختلف اسطوره و اسطوره شناسي، آمده  است. مصاحبه گر در كتاب و در گفت وگو با ابوالقاسم اسماعيل پور، به «تحول اسطوره هاي ايراني» پرداخته و مقوله «اسطوره  هاي عقل مدرن» را با دكتر رامين جهانبگلو به بحث گذاشته است. از ديگر موضوعاتي كه در اين كتاب به آن پرداخته شده، مي توان به «از هند تا پسامدرن» در گفت وگو با دكتر داريوش شايگان و هوشنگ رهنما اشاره كرد.

تعدادي از عناوين ديگري كه در اين كتاب آمده عبارتنداز: «اسطوره در گفتمان روانكاوي»، گفت وگو با محمد صنعتي، «از اسطوره تا تراژدي فلسفه»، گفت وگو با مراد فرهادپور و «از اسطوره تا جشن»، گفت وگو با ناصر فكوهي.

همچنين «اسطوره  انديشي جماعت ما» و «پديدارشناسي اسطوره»، عنوان دو گفت وگوي ديگري است كه به ترتيب با حسن قاضي مرادي و ميرجلال الدين كزازي صورت گرفته است.

كتايون مزداپور، مصطفي ملكيان، يدالله موقن و حورا ياوري از صاحب نظران ديگري هستند كه گردآورنده اين كتاب، به ترتيب گفت وگوهايي را درباره «اسطوره در فرهنگ مردم»، «اسطوره، قصه هاي رمزي و بعد شاعرانگي دين»، «اسطوره، ايدئولوژي و روشنفكري ما» و «روانكاوي و اسطوره» با آنها ترتيب داده است. از جمله نكات گفتني درباره كتاب، پرداختن به چند بعد مختلف و كمتر پرداخته شده در حوزه اسطوره است كه از آن جمله مي توان به «اسطوره هاي عقل مدرن»، «اسطوره در گفتمان روانكاوي» و «روانكاوي و اسطوره» اشاره كرد.

كوتاه بودن نسبي سؤالات و اخذ پاسخ هاي جامع و مختصر، از نكات قابل ذكر اين گفت وگوهاست. ضمن اين كه تكرار مطالب و استفاده ازگفته هاي يكي از مصاحبه شوندگان در گفت وگوهاي ديگر (كه اصولاً به عنوان يك آفت، همواره بر آفرينش كارهايي كه حول موضوعي واحد مي چرخد، وجود دارد)، در اين مصاحبه ها ديده نمي شود كه اين نيز از مزاياي كتاب به شمار مي رود.از كاستي هاي كتاب مي توان به نداشتن مقدمه و نمايه و همچنين پاورقي ها يا يادداشت هاي موضوعي مناسب و كتاب شناسي اشاره كرد. ضمن اين كه حداقل جاي گفت وگو با دو صاحب نظر ديگر در اين حوزه كاملاً خالي است؛ دكتر محمد ضيمران و دكتر جلال ستاري كه هر دو كارهاي ارزشمندي در اين حوزه انجام داده اند. (منبع)

 

+ نوشته شده توسط ح. جوشن‌لو در هفدهم خرداد 1387 و ساعت 11:0 قبل از ظهر |

تأثير حكومت كوشان‏ها در تشكيل حماسه ملى ايران‏

(خاستگاه استوره‌ی رستم)

مهرداد بهار

... ولى در اوستا صحبتى از رستم در ميان نيست و پهلوان بزرگ حماسه‏هاى موجود اوستائى گرساسپرستم يا گرشاسب ادبيات پارسى است. در تمام اوستا از رستم صحبتى نيست، از جنگ او با اسفنديار خبرى نيست. اسفنديار در اوستا هست اما رستم نيست شايد فكر كنيم كه بنا به علتى تاسم رستم در اوستا نيامده است. اما به ادبيات پهلوى هم كه رجوع كنيم، ادبيات زردشتى دوره ساسانى، باز هم رستم به طرز شگفت‏آورى تقريبا كنار گذاشته شده است. شايد چهار پنج بار از رستم در متون پهلوى صحبت مى‏شود. دوبار آن در متون غير دينى كه در اصل به زبان پارتى بوده است يعنى در دو اثر يادگار زريران و درخت آسوريك. در آنها هم اشاره‏اى مستقيم به داستانهاى رستم نيست ولى نشان مى‏دهد كه در شرق ايران- پارتيان در شرق ايران بودند- رستم وجود شناخته شده بوده است. در متون دينى زردشتى در دوره ساسانيان همچنان گرساسپ پهلوان بزرگ است. اوستا و متون پهلوى پر است از دلاورى‏هاى اين مرد شگفت‏آور و او كسى است كه در پايان جهان نقشى عمده بر عهده دارد و به عنوان يكى از جاودانان ضحاك را در پايان جهان از بين مى‏برد. چرا در متون پهلوى به رستم بى‏توجهى مى‏شود؟ چرا در سراسر فصل تاريخ حماسى كتاب بندهش كه به احتمال بسيار قوى مختصرى از خداينامه دوره ساسانى و عمدة مبتنى بر سنت اوستا است فقط يك بار از رستم به اختصار صحبت مى‏شود، و در ديگر فصل‏هاى اين كتاب نيز تنها يك بار به خانواده رستم اشاره‏اى مى‏رود كه در سيستان بوده‏اند، بدون اينكه اشاره خاصى به پهلوانى‏هاى رستم كرده باشد. بنابراين با توجه به اين نكته كه بندهش در قرن دوم هجرى در فارس نوشته شده و اين عصرى است كه در روايات حماسى ايرانى به عنوان عامل مقاومتى در برابر اعراب از گسترش وسيعى بهره‏مند است با اين همه، بندهش همچنان ستايشگر گرشاسب مانده است. بايد از خود بپرسيم كه علت اين بى‏توجهى به رستم در متون پهلوى زردتشتى چيست؟ ...

متن کامل این نوشتار ارزشمند و گرانبها در سرای دانای توس: تأثير حكومت كوشان‏ها در تشكيل حماسه ملى ايران‏

+ نوشته شده توسط ح. جوشن‌لو در نهم خرداد 1387 و ساعت 5:46 بعد از ظهر |