http://danayetoos.blogfa.com/ جستارهایی پیرامون زبان، تاریخ، فرهنگ و استوره ایرانی fa blogfa.com Tue, 02 Nov 2010 21:43:18 GMT http://danayetoos.blogfa.com/post-138.aspx فهرست و پیوند نوشته‌های نویسنده وبلاگ (ح. جوشن‌لو) در زمینه زبان، تاریخ و فرهنگ در <a href="http://danayetoos.blogfa.com/post-138.aspx">دنباله مطلب</a>... Tue, 02 Nov 2010 21:43:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=138 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-138.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-142.aspx <div style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"><strong><font size="3">چرا فریدون ضحاک را نکشت؟<br /> </font></strong></div> <div style="text-align: center;"><br /> <strong>ابوالفضل خطیبی</strong><br /> <br /> </div> <br /><div style="text-align: justify;"> در شاهنامه در پایان داستان ضحاک می¬خوانیم که هنگامی او در برابر فریدون قرار گرفت:<br /> <br /> -همان تیز خنجر کشید از نیام / نه بگشاد راز و نه برگفت نام<br /> -ز بالا چو پی بر زمین برنهاد / بیامد فریدون به¬کردار باد<br /> -بدان گرزۀ گاوسر دست برد/بزد بر سرش، ترگ بشکست خرد<br /> 445بیامد سروش خجسته دمان / مزن – گفت -، کو را نیامد زمان-<br /> -همیدون شکسته ببندش چو سنگ / ببر تا دو کوه آیدت پیش، تنگ<br /> -به کوه اندرون به بود بند اوی / نیاید برش خویش و پیوند اوی...<br /> 475بران گونه ضحّاک را بسته سخت / سوی شیرخوان برد بیداربخت-<br /> -همی¬راند او را به کوه اندرون / همی¬خواست کردن سرش را نگون<br /> -همانگه بیامد خجسته¬سروش / به¬چربی یکی راز گفتش به گوش<br /> -که این بسته را تا دماوند¬کوه / ببر همچنین تازنان بی¬گروه<br /> -بیاورد ضحاک را چون نَوَند / به کوه دماوند کردش به بند (2)<br /> <br /> چنانکه از بیتهای بالا پیداست، در شاهنامه به این پرسش که چرا فریدون ضحاک را نکشت، پاسخ داده نشده است. بنا به بیت 445 پس از آنکه فریدون نخستین ضربۀ مرگبار گرزۀ گاوسار را بر سر ضحاک وارد می¬آورد، به¬یکباره سروش ظاهر می¬شود و بدو می¬گوید: دست نگه دار، او را مکش، چون اکنون زمان مرگ او نرسیده است و در بیتهای 476 و 477 نیز بار دیگر که فریدون قصد کشتن ضحاک را می¬کند، سروش ظاهر می¬شود و با گفتن رازی در گوش او، درخواست پیشین خود را تکرار می¬کند که ضحاک را نکشد، بلکه در دماوندکوه به بندش افکند. نکتۀ مهم در مورد ماجرای ضحاک همین رازی است که در بیت شاهنامه بدان اشاره دارد. اما در متون پهلوی آمده است که چنانچه ضحاک به دست فریدون کشته می¬شد جهان پر از خرفستر(xrafstar: حیوانات موذی مانند مار، کژدم، سوسمار، وزغ و سمور آبی که طبق سنت زردشتی باید نابود شوند(3) می¬شد . در این روایت بدیهی است که خرفستر باید تأویل و تفسیر شود. مراد از پر شدن دنیا از خرفستر چیست؟ علی حصوری بدین پرسش چنین پاسخ می-دهد:«در اینکه چرا فریدون ضحاک را نکشت، دانشمندان چیزی نگفته و به همان عذری که در متون فارسی میانه آمده، یعنی پر از خرفستر شدن جهان، بسنده کرده¬اند. در واقع نکشتن رهبر یک نهضت به دلیل دامن زدن به آتش خشم مردم(خرفستران) بوده است. این بخش از روایت بسیار اصیل، نشانۀ تعلّق ازدهاک به تودۀ مردم و قیام رهبر یا قهرمانی از جامعۀ اشتراکی اوّلیه است(4)» . <a target="_blank" href="http://danayetoos.blogfa.com/post-142.aspx">دنباله ... </a></div> Thu, 12 Nov 2009 18:45:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=142 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-142.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-141.aspx <p style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"><strong><font size="3">چنین نگفت زرتشت!</font></strong></p><p style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"><font size="3"><strong><font size="2" face="Tahoma">نقدی بر آرای فریدریش ویلهلم نیچه پیرامون اشوزرتشت، پیامبر ایران باستان<br /> <br />فرید شولیزاده</font></strong></font></p><p style="text-align: left; color: rgb(0, 0, 204);"><font size="3"><br /></font></p> <p style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"> <!-- end header --> </p> <div style="text-align: justify;"> </div><p dir="rtl" style="text-align: justify;"> </p><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;"><img hspace="1" height="277" border="0" align="right" width="257" vspace="1" src="http://www.dibache.com/images/Picturse/Nietzsche187a.jpg" />از کسان بسیاری شنیده ام که بدون آگاهی از شرایط زندگی، اندیشه ها و محیط زیست نیچه، تنها با توجه به عنوان کتاب <strong>«چنین گفت زرتشت»</strong> آنچه را که نیچه در کتاب خود آورده است، برخاسته از آموزه های مینوی اشوزرتشت و دین زرتشتی پنداشته اند! </div><div style="text-align: justify;"> </div> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">عنوان کتاب نیچه این توهم را به وجود می آورد که وی در کتاب «چنین گفت زرتشت» مطالبی پیرامون افکار و جهان بینی زرتشتی نوشته است؛ حال آنکه چنین نیست. نیچه فردی ضدمذهب و مادی گرا بود که اخلاق را نکوهش می کرد و آن را سبب بندگی و رقیت می دانست. چه نیچه اساساً به هیچ مبدأ و خدایی معتقد نبود و دین و دینداری را مخدر جامعه می پنداشت. نیچه در این باره می نویسد: «چه کسی بی ایمان تر از من است که از تعلیمات او بهره مند هستم؟ برادران من شما را قسم می دهم که ایمان خود را به زمین حفظ کنید و سخنان کسانی را که به شما از امیدها و آمال فوق زمینی سخن می گویند، باور نکنید. آنها مسموم هستند.خواه خود بدانند یا ندانند. بسیاری از کسانی که قبلاً بی ایمان بوده اند با کمال میل به این مسمومیت شیرین بر می گردند؛ زیرا برای زندگی مخدر خوبی است». نیچه اندیشه های دینی در جامعه را سبب نفی اراده ی قدرتی که در پی آن بود می شناخت. <a href="http://danayetoos.blogfa.com/post-141.aspx">دنباله ...</a></p> Thu, 12 Nov 2009 06:48:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=141 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-141.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-140.aspx <h4 style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 255);"><font size="3">اژی‌دهاک و نظام مادر‌تبار</font></h4><div style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 255);"><strong>شهرنوش پارسی‌پور</strong></div><p style="text-align: justify;">گفتم چنین به نظر می‌رسد که - احتیاطاً - میان اژی‌دهاک و نظام مادرتباری ارتباطی وجود دارد. اکنون باید ببینیم که این ارتباط چگونه است.</p><div style="text-align: justify;"> </div><p style="text-align: justify;"> </p><div style="text-align: justify;"> </div><p style="text-align: justify;">از منابع مختصری که در تاریخ باقی‌مانده این را می‌فهمیم که آشوریان تمدن مادرتبار سومر را با خاک یک‌سان کردند. سارگون در کتیبه‌اش می‌نویسد که شهر اور (قدیمی‌ترین شهر دنیا) را با خاک یک‌سان کرده و روی آن گندم کاشته.</p><div style="text-align: justify;"> </div><p style="text-align: justify;">شهر اور می‌دانیم که به‌وجود آورنده خط و نگارش است. آیا بازماندگان و اسیران سومری این جنگ مأمور آموزش خط به آشوریان شده‌اند؟ روشن نیست.</p><div style="text-align: justify;"> </div><p style="text-align: justify;">اما از افسانه آفرینش بابلیان درمی‌یابیم که وجه مادینه حضور (تیامات) ناگهان و بدون توضیح روشنی به یک ضدارزش تبدیل می‌شود. در جنگ مردوک (خدای خدایان آشوری) با تیامات (مادر هستی و هیولای ازلی)، بانو گاهی در شکل دریا تجلی پیدا می‌کند و گاهی به صورت اژدها در می‌آید. <a href="http://danayetoos.blogfa.com/post-140.aspx">دنباله ...</a></p><p style="text-align: justify;"><a href="http://www.karma-bonechewer.com/test/index.php?q=aHR0cDovL3d3dy56YW1haGFuZy5jb20vcG9kY2FzdC8yMDA5LzIwMDkxMTA5X3NoYWhybm91c2hfbmV2aXNhbmRlaF82NC5tcDM%3D">+این مقاله را با صدای نویسنده بشنوید</a></p>منبع: رادیو زمانه Tue, 10 Nov 2009 13:25:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=140 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-140.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-137.aspx <p style="text-align: center;"><strong style="color: rgb(0, 0, 204);"><font size="3">زمان زرتشت</font></strong></p> <div style="color: rgb(0, 0, 204);"> </div> <p class=" " dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"> <font size="2" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><span lang="ar-sa"> بر پایه گزارش‌های ایرانی</span></font></p> <div style="text-align: justify; color: rgb(0, 0, 204);"> </div> <p class=" " dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 20px; margin-bottom: 0pt; text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"> <font size="2" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><span lang="ar-sa"> <font style="font-size: 9pt;"> <span style="font-family: Tahoma;"><kbd>رضا مرادی غیاث آبادی</kbd></span></font></span></font></p> <div style="text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> </div> <p class=" " dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 15px; margin-bottom: 0pt; text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> <font size="2" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"> <span style="font-size: 9pt;">این گفتار پیشکش می‌شود به آقای دکتر جلیل دوستخواه که سی سال پیش، برای نخستین بار با گزارش اوستای ایشان با دنیای زرتشت و اوستا آشنا شدم.</span></font></p><p><br /></p><p>سرسخن</p><div style="text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> </div> <p class=" " dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 5px; margin-bottom: 0pt; text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> <font size="2" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><span lang="ar-sa"> با اینکه برخی پژوهشگران زمان سنتی زرتشت را نادرست می‌انگارند و آنرا تا حدود ششصد سال به عقب می‌برند، چنین به نظر می‌رسد که نادرست انگاشتن و رد گزارش‌های ایرانی از زمان زرتشت، کار ساده‌ای نیست. تخیلی دانستن و رد این داده‌ها، به معنای رد تمامی گزارش‌های منابع ایرانی و از جمله شاهنامه فردوسی از تسلسل زمانی رویدادها، دوره‌ها و پادشاهانی است که زمان زرتشت و گشتاسپ شاه نیز یکی از حلقه‌های به هم پیوسته آن است. </span></font></p> <div style="text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> </div> <p class=" " dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 15px; margin-bottom: 0pt; text-align: justify; color: rgb(0, 0, 0);"> <font size="2" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><span lang="ar-sa"> باورمندان به نادرستی زمان زرتشت در منابع ایرانی به ناچار با زنجیره‌ گسیخته‌ای از رویدادها روبرو هستند که در کنار ادعاهای تازه برای زمان زرتشت، می‌باید به پاسخ و چاره‌ای برای پیوستگی کل زنجیره رویدادهای از هم پاشیده نیز برآیند. راه‌حل‌هایی که می‌باید علاوه بر توجیه تاریخی و تقویمی، توجیه باستان‌شناختی و زبان‌شناختی نیز به همراه داشته باشند.دنباله...</span></font></p> Fri, 09 Oct 2009 17:00:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=137 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-137.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-133.aspx <p style="text-align: center;"><strong style="color: rgb(0, 0, 153);"><font size="3">نقدی بر نظریه ریشه عربی-آرامی زبان فارسی</font></strong></p> <div style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 255);"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%;">آیدین پورمسلمی</span><br /> </div> <br /> <p class=" " dir="RTL" style="text-align: justify;"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%;">بسیاری خط و الفبای زبان پارسی را عربی می دانند و معتقدند پس از سقوط سلسله ساسانی و تسلط اعراب بر ایران این خط از اعراب و رسم الخط قرآن توسط ایرانیان به عاریت گرفته شده و جایگزین الفبا و خط پهلوی گشته است. این باور تا آن حد رسمی و رواج یافته است که نه تنها بسیاری از ما ایرانیان نیز آن را پذیرفته و الفبا و خط مکتوب خود را عربی می دانیم بلکه متاسفانه این نظریه در بسیاری سایتهای مرجع و حتی دانشنامه مجازی ویکیپدیا به همین صورت ثبت شده است و کافی است شکل گیری خط عربی و خط فارسی را در این دانشنامه و یا دانشنامه های مشابه مورد مطالعه قرار دهیم تا بازتکرار این ادعا که خط پارسی ریشه ای عربی دارد را به وضوح ببینیم.</span></p> <p style="text-align: justify;" class=" " dir="RTL"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%;">اگرچه نگارش این مقاله خارج از خط سیر پیوستار مقالاتی است که در این صفحه منتشر می سازم ولی برخورد به چند مورد در روزهای اخیر که دوستانی خط پارسی را عربی می خوانند مرا واداشت تا این نوشتار خارج از سیر را بنویسم.</span></p><div style="text-align: justify;"> <span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%;">بسیاری برای دفاع از هویت ایرانی این خط به چند تفاوت چون چهار حرف “پ،ژ،گ،چ” و یا سرکش حرف “ک” در فارسی که در عربی نیست وشکل نگارش “ه” و”ی” پارسی اشاره کرده اند و می گویند :” ایرانیان با ذوق و سلیقه خود و با نیم نگاهی به خط پهلوی و خط اوستایی، نقش مهمی را در تکامل خط نوشتاری قرآن و در واقع خط عربی بازی کردند” آنها می پذیرند که این خط عربی است ولی ایرانیان با توجه به زبان خود آن را بومی ساخته اند. گروهی نیز به این روند تاریخی اشاره می کنند که اصولا قرآن توسط حافظان مهاجر و انصار که معروفترین آنان حضرت علی(ع)، طلحه، زبیر، ابوموسی اشعری و عمرو بن عاص و زیدبن ثابت ، سعد بن عبید و انس بن مالک و همینطور عایشه و ام سلمه از زنان پیامبر(ص) بوده اند از بر می شده وحدود بیست سال پس از درگذشت پیامبر اسلام توسط عثمان خلیفه سوم و شورای چهار نفره زيد بن ثابت و عبدالله بن زبير و سعيد بن عاص و عبدالرحمان بن حارث به شکل مکتوب در می آید که این تاریخ پس از فتح ایران توسط عمر و بازگو کننده فقدان رسم الخط در میان اعراب است که البته این نظریه دوم مخالفانی دارد که نگارش قرآن را در سه مرحله می دانند که از زمان پیامبر(ص) شروع شده و در زمان ابوبکر و عثمان کامل می شود و معتقدند که قرآن مکتوب از سالهای نخستین صدر اسلام وجود داشته است. دنباله ...</span></div> Thu, 01 Oct 2009 09:56:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=133 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-133.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-136.aspx <div style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: monospace;">  <font size="3" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif">ایران سرزمین همیشگی ایرانیان</font></span></strong><font face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><br /><br /><br /><span style="font-family: monospace; color: rgb(0, 0, 255);"> رضا مرادی غیاث آبادی</span></font></div><p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 20px; margin-bottom: 0pt; color: rgb(0, 0, 0);" dir="RTL" class=" "><font face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-family: Times New Roman;"><font size="3">بیشتر منابع تاریخی، مردمان امروزه ایران را بازماندگان آریاییانی می‌دانند كه از سرزمین‌های دوردستِ شمالی به سوی جنوب و سرزمین فعلی ایران كوچ كرده‌اند و مردمان بومی و تمدن‌های این سرزمین را از بین برده و خود جایگزین آنان شده‌اند.</font></span></font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 10pt; color: rgb(0, 0, 0);" dir="RTL" class=" "> <font face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"> <span lang="AR-SA" style="font-family: Times New Roman;"> <font size="3">تاریخ این مهاجرت‌ها با اختلاف‌های زیاد در دامنه وسیعی از حدود 3000 سال تا 5000 سال پیش؛ و خاستگاه اولیه این مهاجرت‌ها نیز با اختلاف‌هایی زیادتر، در گستره وسیعی از غرب و شمال و مركز اروپا تا شرق آسیا، حوزه دریای بالتیك، شبه‌جزیره اسكاندیناوی، دشت‌های شمال آسیای میانه و قفقاز، سیبری و حتی قطب شمال ذكر شده است. دامنه وسیع این اختلاف‌ها، خود نشان‌دهنده سستی نظریه‌ها و كمبود دلایل و برهان‌های اقامه شده برای آن است. </font></span> </font></p> <p style="text-align: justify; direction: rtl; unicode-bidi: embed; margin-top: 10pt; color: rgb(0, 0, 0);" dir="RTL" class=" "> <font face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif"> <span lang="AR-SA" style="font-family: Times New Roman;"> <font size="3">اغلب متون تاریخی معاصر، این خاستگاه‌ها و این مهاجرت بزرگ را تنها با چند جمله و عبارت كوتاه و مبهم و غیر دقیق به پایان رسانده‌ و این مبادی مهاجرت را دقیقاً معرفی نكرده و آنرا بطور كامل و كافی مورد بحث و تحلیل قرار نداده‌اند. در این متون اغلب به رسم نقشه‌ای با چند فلش بـزرگ اكتفا شده است كه از اقصی نقاط سیبـری و از چپ و راست دریای مازندران به میانه ایران زمین كشیده شده است.</font></span></font></p> Tue, 08 Sep 2009 16:54:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=136 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-136.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-135.aspx <p style="text-align: center;"><strong><font size="3" style="color: rgb(0, 0, 153);">سخن استادان در باره زمان درست جشن های ایرانی</font></strong><br /> </p> <p style="text-align: justify;">هر ساله به هنگام جشن‌های ملی، تفاوت نظرهایی در باره زمان درست آنها پیش می‌آید. با توجه به نظر استادان ایران شناس که همگی متفق‌القول هستند، مشخص می‌شود که زمان جشن‌ها می‌باید با گاهشماری ملی و رسمی ایران تعیین شود و بکارگیری گاهشماری یزدگردی درست نیست.</p> <div style="text-align: justify;"> </div> <h5 style="text-align: justify;">استاد جلیل دوستخواه با نقل نظر شادروان استاد ابراهیم پورداوود می‌نویسد:</h5> <div style="text-align: justify;"> </div> <p style="text-align: justify;">در چندین دهه پیش از این، به پیشنهاد استاد زنده‌یادم «ابراهیم پورداوود»، روز پنجم اسفند به عنوان روز پرستار شناخته شده بود و به طور رسمی برگزار می‌شد و در این روز، برای ارج‌گزاری خدمت ارزنده‌ی پرستاران، آیین‌هایی به اجرا در می‌آمد که در آنها با پیشکش شاخه‌های گل بیدمشک (گل ویژه‌ی امشاسْپَند بانو اسپندارمذ در اسطوره‌های کهن)، پرستاران میهنمان را می‌نواختند.</p> <div style="text-align: justify;"> </div> <p style="text-align: justify;">یادآوری می‌شود که برخی از دوستان، با استناد به دیگرگونی گاه‌شمار خورشیدی کنونی نسبت به گاه شمار باستانی، زمان برگزاری جشن ِ اسپندارمَذگان را شش روز بازپس می‌برند و در روز ۲۹ بهمن‌ماه می‌شناسند. اما همان گونه که پیشتر هم روشنگری کردم، روز ِدرست و سزاوار ِ این جشن، همان پنجم اسفندماه است.</p> <div style="text-align: justify;"> </div> <p style="text-align: justify;">در پاسخ به دوستانی که ۲۹ بهمن را جشن اسفندگان شمرده و با پیام های مهرآمیزشان آن را «فرخنده باد!» گفته‌اند، نوشتم: جشن اسپندارمذگان (اسفندگان) در پنجم اسفندماه (و نه ۲۹ بهمن)، بر شما فرخنده باد!</p> <div style="text-align: justify;"> </div> <p style="text-align: justify;">همچنان بر این باورم که کاربرد گاهشماری خیامی (مشهور به جلالی)، نباید ما را از پاسداشت یادگار نیاکان ارجمندمان بازدارد.</p> <div style="text-align: justify;"> </div> <p style="text-align: justify;">برماست که همه‌ی جشن‌های یازده‌گانه‌ی با پسوند «-گان» از ماه دوم تا دوازدهم را هم، مانند ماه یکم در همان روزهای اصلی (روزهای یکی شدن ِ نام روز و ماه) برگزاریم و به روزهای دیگری منتقل نکنیم تا انگیزه‌ی بنیادین برگزاری آن‌ها از یاد نرود. دنباله...</p><p style="text-align: left;"><br /></p> Sat, 08 Aug 2009 16:25:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=135 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-135.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-132.aspx <h1 class="entry-title" style="color: rgb(0, 0, 204); text-align: center;"> <font size="3" face="tahoma,verdana,arial,helvetica,sans-serif">بحث واژه‌های وامی-عربی در شاهنامه</font></h1><div> </div><div style="text-align: justify;"> </div><div class="surlignable"><div class="chapo" style="text-align: justify;"><p style="text-align: center;"><font size="2" style="color: rgb(0, 0, 255);">یعقوب یسنا</font></p><p><strong><br /></strong></p><p><strong>پيشينه بحث واژه‌هاي عربي در شاهنامه</strong></p> <p>واژه‌هاي قرضي و وامي در هر زبان طبق سرشت زبان‌ها، امري است معمول و منطق دستوري زبان، واژه‌هايي كه از زبان ديگر به وام گرفته است جز نظام واژگاني‌اش مي‌سازد و براي گويندگانش اين واژه‌هاي وامي هيچ بيگانگي‌اي در پي ندارد و علم زبان‌شناسي هم پديده وام‌گيري را در نظام زبان‌ها يك امر طبيعي مي‌داند و در برابر، سوچه بودن زبان‌ها يا سوچه كردن زباني را از واژه‌هاي وامي، نظريه غير علمي مي‌داند.</p> <p>پس بنا به علمي بودن اين نظريه چه نيازي است كه ما باز هم دنبال چند واژه وامي _عربي در ميان دوصدهزار واژه شاهنامه، باشيم؟ اما بايد گفت كه شاهنامه فردوسي در مرحله سرنوشت ساز زبان پارسي دري سروده شده يعني هنگامي كه گرايش عربي شدن اين زبان مي‌رفت و اكثر از نويسندگان كتاب‌هاي علمي‌شان را آگاهانه مي‌خواستند به زبان عربي بنويسند زيرا روحيه عصر همين بود كه زبان عربي زبان علم است و زبان پارسي به باور عرب، زبان گنگ‌ها (عجم) است. فردوسي در اين زمان از راه مي‌رسد و بزرگترين شاهكارش را براي زنده كردن و احياي زبان پارسي دري به زبان عجم مي‌نگارد و ادعا مي‌كند كه براي سرودن شاهنامه‌اش، بيش از اين كه ياد شاهان گذشته و فرهنگ گذشته سرزمينش را زنده كرده باشد، زبان اين سرزمين را كه در حال از ميان رفتن است، احيا و باز زنده مي‌كند:</p></div><div style="text-align: justify;"> </div><div class="texte entry-content" style="text-align: justify;"><p>بسي زنج بردم در اين سال سي/ عجم زنده كردم بدين پارسي</p> <p>به راستي هم، فردوسي براي زنده كردن نام شاهان عجم و فرهنگ گذشته عجم ابزاري غير از زبان پارسي نداشت و با زبان بيگانه نمي‌شد كه ياد شاهان عجم و فرهنگ اين سرزمين را زنده كند! بنابراين از اين روي مهم است كه به واژه‌هاي وامي _عربي در شاهنامه پرداخته شود زيرا فردوسي براي احياي زبان پارسي آگاهانه خواسته است كه از واژه‌هاي وامي _عربي در شاهنامه‌اش جلوگيري كند پس براي اين كار بزرگ فردوسي (كه زباني را احيا كرد، از گسست فرهنگي، از اوستايي به فرهنگ پارسي جلوگيري كرد) لازم است كه ما هم كاري كوچكي را به عنوان اداي دين نسبت به فردوسي و شاهنامه‌اش انجام بدهيم.</p> <p>از مقدمه‌چيني هرچه بيشتر صرف‌نظر مي‌كنيم و مي‌پردازيم به اصل موضوع، اين كه چه كساني درباره واژه‌هاي وامي _عربي در شاهنامه گمانه‌زني يا كاري مشخص كرده‌اند:</p> <p>در اين مورد هم‌سرزمينان و هم‌فرهنگيان فردوسي يعني پارسي زبانان كاري مشخص انجام نداده‌اند بلكه پيش از ما به مساله واژه عربي در شاهنامه، غربيان يعني شرق شناسان متوجه شده است. براي همين است كه پرويز ناتل خانلري در كتاب زبان‌شناسي و زبان پارسي زير عنوان لغت‌هاي عربي در شاهنامه چنين اعتراف مي‌كند:</p> <p>«فرصتي را كه ما نداريم ديگران دارند و از زحمت روگردان نيستند و روش كار را مي‌دانند و حاصل آن است كه گاهي ما براي اطلاع از ادبيات و هنر خودمان بايد به بيگانگان متوسل شويم و پاسخ مشكل را از ايشان بخواهيم.» و از كارهايي را كه در اين زمينه غربيان انجام داده‌اند به آن در اين مقاله مي‌پردازد. دنباله...</p><p><a href="http://www.danayetoos.blogfa.com/post-39.aspx">+پیشینه‌ در سرای دانای توس</a></p></div> </div> Mon, 29 Jun 2009 19:02:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=132 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-132.aspx http://danayetoos.blogfa.com/post-130.aspx <p style="text-align: center; color: rgb(0, 0, 204);"><strong><font size="3">فرهنگ واژه‌های شاهنامه (</font></strong><font size="2"><strong>ویرایش دوم</strong></font><strong><font size="3">)</font></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><font size="3"> <font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 204);">فرامرز جوشن‌لو </span></font></font></strong></p><p style="text-align: center;"><br /></p><p style="text-align: center;"><a href="http://danayetoos.persiangig.com/books/farhangevajehayeshahname2.pdf"><img src="http://danayetoos.persiangig.com/image/shahname.JPG" /></a></p><p style="text-align: center;"><a href="http://danayetoos.persiangig.com/books/farhangevajehayeshahname2.pdf">دانلود کنید</a></p> Thu, 11 Jun 2009 13:48:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=danayetoos&postid=130 danayetoos http://danayetoos.blogfa.com/post-130.aspx